การประชุมสุดยอดที่เกาหลีใต้เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านความมั่นคง

2012-04-12

โดย มาร์ติน เซียฟฟ์

หน่วยปฏิบัติการด้านอาวุธพิเศษและกลยุทธ์ของเกาหลีใต้เข้าคุ้มกันพื้นที่การจัดงานประชุมสุดยอดความมั่นคงทางนิวเคลียร์ซึ่งมีผู้นำโลกเป็นจำนวนมากมาร่วมรับประทานอาหารเย็นของวันที่ 26 มีนาคม [รอยเตอร์]

การประชุมสุดยอดด้านความมั่นคงทางนิวเคลียร์ (NSS) ที่จัดขึ้นเป็นเวลาสองวันที่กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้เมื่อวันที่ 26-27 มีนาคมถือเป็นอีกหมายสำคัญสู่มาตรการความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ของโลก

ผู้นำจาก 53 ประเทศและตัวแทนจากอีกห้าประเทศเข้าร่วมการประชุมเพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศในการดูแลความมั่นคง "ด้านนิวเคลียร์"

NSS คืองานที่ตอกย้ำถึงคำมั่นที่ผู้เข้าร่วมงานประชุมสุดยอดความมั่นคงทางนิวเคลียร์ในครั้งแรกมีให้แก่กันโดยสมัครใจ โดยมีประธานาธิบดีบารัค โอบาม่า ร่วมเป็นสักขีพยานเมื่อสองปีก่อนหน้านี้ บุคคลสำคัญที่เข้าร่วมการประชุมที่เกาหลีใต้ในครั้งนี้ได้แก่โอบาม่า ประธานาธิบดีสหรัฐฯ หู จินเทา จากจีน และดิมิทรี้ เมดเวเดฟ จากรัสเซีย การเข้าร่วมงานและการแสดงความร่วมมืออย่างจริงใจ รวมทั้งการแสดงความเป็นมิตรระหว่างกันทำให้การประชุมครั้งนี้ประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดีพร้อมข้อสรุปเชิงมาตรการที่สำคัญได้แก่

• ผู้นำประเทศมหาอำนาจด้านนิวเคลียร์ทั้งสามจะยังคงรักษาความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกันและยินดีให้ความร่วมมือเกี่ยวกับมาตรการด้านความปลอดภัยจากนิวเคลียร์

• ผู้นำประเทศมหาอำนาจทั้งสามจะมีการพัฒนาระบบป้องกันอาวุธนิวเคลียร์อย่างต่อเนื่อง โดยให้ความสำคัญอย่างยิ่งจังตามขอบเขตอำนาจของตน

“ไม่ว่าจะเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติ หรือภัยก่อการร้าย สติปัญญาของมนุษย์คือสิ่งที่จะต้องถูกทดสอบ เราจะต้องร่วมมือกันอย่างใกล้ชิด และระดมสติปัญญาอย่างจริงจัง ไม่เช่นนั้นเราก็จะ "แพ้สงครามไหวพริบ" กับกลุ่มก่อการร้าย โยชิฮิโกะ โนดะ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นกล่าวระหว่างงานเลี้ยงอาหารเที่ยงในการประชุมสุดยอด

ก่อนสิ้นปี 2555 ญี่ปุ่นมีแผนที่จะจัดการประชุมระหว่างประเทศเพื่อส่งเสริมความมือร่วมกับสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ในพื้นที่ที่โรงปฏิกรณ์นิวเคลียร์ถูกหลอมละลายในฟุกุชิม่า เพื่อระดมแนวทางในการจัดการกับวิกฤตการณ์ นายโนดะกล่าว

"วัตถุดิบต้นทางเพียงปริมาณเล็กน้อยก็สามารถทำให้ประชาชนผู้บริสุทธิ์เป็นจำนวนมากต้องเสียชีวิต ซึ่งที่ผมกล่าวนี้ไม่ได้เกินจริงไปเลย นั่นคือความจริงที่เรากำลังประสบอยู่" นายโอบาม่ากล่าวเตือนระหว่างการประชุม "ความปลอดภัยของโลกขึ้นอยู่กับสิ่งที่เราทำ"

การประชุมที่จัดขึ้นเป็นเวลาสองวันสิ้นสุดลงด้วยการทำข้อตกลง Seoul Communiqué โดยกำหนดให้ปี 2557เป็นเป้าหมายในการปรับใช้อนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองทางกายภาพวัสดุนิวเคลียร์ (CPPNM) ฉบับปรับปรุงใหม่ CPPNM ถูกลงนามครั้งแรกที่กรุงนิวยอร์ก และเวียนนา ประเทศออสเตรียเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2523

"ความสำเร็จที่สำคัญของการประชุมสุดยอดในครั้งนี้คือการลดการใช้ยูเรเนียมเข้มข้น (HEU) และพลูโตเนียมซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันภัยก่อการร้ายจากอาวุธนิวเคลียร์" ลี เมียงบัค ประธานนาธิบดีของเกาหลีใต้และประธานการจัดงานกล่าวระหว่างการแถลงข่าว

มีหลายประเทศที่ให้สัญญาว่าจะลดการเก็บสต็อกแร่กัมมันตรังสีสำรองของตนเพิ่มขึ้นอีกหลายประเทศ รวมทั้งอิตาลี

ประธานาธิบดีลีกล่าวว่าการตัดสินใจของยูเครนและเม็กซิโกในการยุติการใช้ HEU คือความสำเร็จครั้งยิ่งใหญ่

นอกจากนี้ สหรัฐฯ ฝรั่งเศส เบลเยี่ยม และเนเธอร์แลนด์ยังได้ตกลงที่จะผลิตไอโซโทปทางการแพทย์โดยไม่ใช้ยูเรเนียมเข้มข้นให้ได้ภายในปี 2015 แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับการเรียกร้องของนานาประเทศที่มีอุตสาหกรรมและโรงงานที่ใช้กัมมันตรังสีเป็นวัตถุดิบเพื่อลดการใช้ยูเรเนียมเข้มข้นให้ได้มากที่สุด

การประชุมดังกล่าวยังถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการลดปริมาณวัตถุนิวเคลียร์ที่แพร่กระจายในโลก นับตั้งแต่ปี 2553 ระหว่างการประชุมสุดยอดที่กรุงวอชิงตัน กว่า 10 ประเทศ รวมทั้งออสเตรเลียและอาร์เจนติน่า ได้มีการกำจัดทิ้ง HEU เป็นจำนวนถึง 400 กิโลกรัม (880 ปอนด์) ซึ่งเทียบเท่ากับอาวุธนิวเคลียร์ถึง 16 ลูก

ในแถลงการณ์ตอนท้ายของการประชุมสุดยอด เจคอบ ซูม่า ประธานาธิบดีแอฟริกาใต้ได้กล่าวชื่นชมการจัดงานที่ทำให้เกิดช่องทางในการประชาสัมพันธ์และสร้างเครือข่ายความช่วยเหลือสำหรับหน่วยงานที่่ต้องการส่งเสริมความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ โดยเฉพาะ IAEA

"IAEA มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ และการป้องกันการก่อการร้ายโดยใช้อาวุธนิวเคลียร์" ผู้นำแอฟริกาใต้กล่าว "เราต้องการให้มีเวทีกลางในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ เราไม่สามารถมองข้ามความจริงไปได้ว่าการขจัดอาวุธนิวเคลียร์อย่างจริงจังคือแนวทางสำคัญที่จะทำให้ไม่เกิดการใช้อาวุธดังกล่าว"

"ข้อตกลงระหว่างประเทศเรื่องการปลดอาวุธนิวเคลียร์และการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์จะทำให้มีการใช้ยูเรเนียมเพื่อสันติเท่านั้น ไม่ว่าจะอยู่ในระดับใดก็ตาม" นายซูม่า กล่าว

ประเทศต่าง ๆ ที่เข้าร่วมในการประชุมสุดยอดยังได้กล่าวถึงความมุ่งมั่นของตนในการดำเนินมาตรการที่จริงจังและมีประสิทธิภาพเพื่อก้าวไปสู่เป้าหมายนี้ โดยระบุว่าพวกตนพร้อมที่จะร่วมมือกับประเทศกำลังพัฒนาหลาย ๆ ประเทศในการปรับปรุงขีดความสามารถด้านความมั่นคงทางนิวเคลียร์และความรู้ด้านเทคนิค เพื่อให้มีความพร้อมในการป้องกันโรงปฏิกรณ์นิวเคลียร์ และมีมาตรการป้องกันที่เหมาะสมเมื่อพบว่าวัตถุนิวเคลียร์สูญหายหรือถูกแพร่ขยายออกไป พันธมิตรในงานประชุมสุดยอดทุกรายให้สัญญาว่าจะมีการใช้พลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติและพร้อมดูแลสันติภาพและความมั่นคงของประชาคมโลก

ประธานาธิบดีโอบาม่ากล่าวชื่นชมหลังการประชุม "ผมมีความมั่นใจว่าเราสามารถมุ่งไปสู่เป้าหมายที่เรากำหนดไว้ครั้งแรกที่วอชิงตัน โดยภายในสี่ปีเราจะต้องเห็นพัฒนาการที่จริงจังในการควบคุมไม่ให้มีการลักลอบขนย้ายวัตถุนิวเคลียร์หรือมีการสนับสนุนกิจกรรมก่อการร้ายเนื่องจากอาวุธนิวเคลียร์ขึ้น"

นายเมดเวเดฟให้คำมั่นที่จะสนับสนุนการควบคุมอาวุธนิวเคลียร์อย่างเต็มที่

"รัสเซียเองเป็นหนึ่งในผู้ที่เรียกร้องให้มีการแก้ไขอนุสัญญาเดิมเพื่อจัดการกับปัญหาก่อการร้ายด้วยอาวุธนิวเคลียร์ในระดับสากล" นายเมดเวเดฟกล่าว "อนุสัญญาต่อต้านอาวุธนิวเคลียร์ซึ่งมีผลบังคับใช้ในปัจจุบันถือเป็นแนวทางที่ดี เพียงแต่ทุกประเทศอาจยังไม่พร้อมที่จะนำไปบังคับใช้ในตอนนี้ แม้แต่ประเทศชั้นนำทางเศรษฐกิจเองก็ยังไม่รีบร้อนที่จะบังคับใช้กฎหมายนี้เนื่องจากจะทำให้เกิดภาระการทางเงินมากจนเกินไป ทั้งนี้รัสเซียเองเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการบังคับใช้มาตรการนี้แล้วอย่างจริงจัง วิศวกรรมพลังงานนิวเคลียร์ของรัสเซียถือได้ว่ามีความทันสมัยมากที่สุด โดยทางรัสเซียเองพร้อมที่จะแบ่งปันเทคโนโลยีกับพันธมิตรของตนเอง รัสเซียเองก็คาดหวังให้ประเทศต่าง ๆ มีดำเนินนโยบายไปในทางเดียวกัน"

ประธานาธิบดีของจีนได้เรียกร้องให้ผู้นำโลกกำหนด "เงื่อนไขในระดับสากลเพื่อส่งเสริมความมั่นคงด้านนิวเคลียร์" ขึ้น โดยกล่าวว่าจีน "ได้มีมาตรการที่จริงจังในการส่งเสริมความปลอดภัยด้านนิวเคลียร์นับตั้งแต่งานประชุมสุดยอดความมั่นคงด้านนิวเคลียร์ครั้งแรกที่วอชิงตันเมื่อสองปีก่อน"

หูจินเทา กล่าวเน้นถึงความสำคัญที่รัฐบาลจีนให้ในการปรับปรุงขีดความสามารถด้านความมั่นคงทางนิวเคลียร์ โดยมีการตรวจสอบโครงการนิวเคลียร์อย่างครอบคลุมทั่วทั้งประเทศ "เราได้กำหนดแผนการฝึกอบรมที่ครอบคลุมรอบด้าน และรูปแบบการฝึกอบรมที่มีความหลากหลาย"

หูจินเทากล่าวว่าจีนยังคงให้ความสำคัญในการปฏิบัติตามมาตรการด้านความมั่นคงทางนิวเคลียร์ระหว่างประเทศ โดยได้ให้การรับรองอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองทางกายภาพวัสดุนิวเคลียร์ฉบับแก้ไข และอนุสัญญาระหว่างประเทศเพื่อปราบปรามการก่อการร้ายที่ใช้นิวเคลียร์

"จีนปฏิบัติหน้าที่อันพึงมีของตนเป็นอย่างดีภายใต้มติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ"

ประธานาธิบดีโอบาม่ากล่าวว่ามาตรการควบคุมอาวุธนิวเคลียร์ "เป็นประเด็นที่ซับซ้อน มีรายละเอียดทางเทคนิค และทางเดียวในการก้าวไปสู่เป้าหมายได้คือการมีเวลากลางในการให้คำปรึกษาและกำหนดกรอบความเข้าใจที่ชัดเจนระหว่างประเทศ รวมทั้งภายในแต่ละประเทศเอง"

“เราจะใช้เวลาอีก 9 หรือ 10 เดือนนับจากนี้เพื่อพิจารณาประเด็นทางเทคนิคต่าง ๆ ในการก้าวผ่านอุปสรรคที่สำคัญ โดยเฉพาะระหว่างประเทศของเราทั้งสองประเทศ (สหรัฐฯ และรัสเซีย) ซึ่งถือเป็นประเด็นที่ส่งผลต่อภาพรวมของการป้องกันขีปนาวุธ … หวังเป็นอย่างยิ่งว่าปี 2556 จะเป็นรากฐานไปสู่พัฒนาการครั้งสำคัญ และสู่ความร่วมมือที่ดีขึ้นในระดับทวิภาคี" นายโอบาม่ากล่าว

“ผมต้องการให้เราลดการพึ่งพาอาวุธนิวเคลียร์อย่างเป็นระบบและค่อยเป็นค่อยไปในระยะยาว" นายโอบาม่ากล่าว

การประชุมสุดยอดด้านนิวเคลียร์ครั้งถัดไปมีกำหนดจัดขึ้นที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ในปี 2557